Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp Kimdir?

Konusu 'Türkçe edebiyat' kategorisindedir ve webkolik tarafından 26 Ekim 2013 başlatılmıştır.

  1. webkolik Süper moderatör Yönetici Süper Moderatör

    Katılım:
    17 Şubat 2012
    Mesajlar:
    3.023
    Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp Kimdir,Yeni Lisan Hareketi Nedir?


    Ömer Seyfettin ( 11 Mart 1884 Balıkesir, - 6 Mart 1920 İstanbul), Türk edebiyatının önde gelen hikâye yazarlarından biridir. Asker, şair ve güçlü bir edebi kabiliyeti olan bir öğretmendir. Türk kısa hikâyeciliğinin kurucularındandır. Ayrıca edebiyatta Türkçülük akımının kurucularındandır. Türkçe'de sadeleşmenin savunucusudur. Kısa ömrüne pek çok sayıda eser sığdırmıştır.

    Mehmet Ziya Gökalp (23 Mart 1875,Çermik- 25 Ekim 1924,İstanbul), eserleri ve görüşleri ile Türkçülüğü ve Türk milliyetçiliğini önemli ölçüde etkileyen Türk toplumbilimci, yazar, şair ve siyasetçidir. Meclis-i Mebusan'da ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde milletvekilliği yapmıştır. "Türk millîyetçiliğinin babası" olarak da anılmaktadır.

    Yeni Lisan Hareketi: Genç Kalemler'in hayata geçirdiği, dilde sadeleşme hareketi nelerdir?

    Genç Kalemler dergisi etrafında toplanarak, "Yeni Lisan" hareketini başlatanlar da devrim Türkçülük hareketini yürüten sanat ve fikir adımlarıdır. Türkçe'nin sadeleşmesi konusunda en kalıcı atılımı, “Yeni Lisancılar” başarmıştır. 1911'de Selârnik'te “Genç Kalemler” dergisi etrafında toplanan Yeni Lisancılar ilk defa “Millî Edebiyat” kavramını da ortaya atmışlardır. Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp, Ali Canip, Âkil Koyuncu'nun öncülüğündeki Genç Kalemler ve Yeni Lisan hareketi “Milli bir edebiyat milli bir dille yaratılabilir" görüşünü ortaya atıp, Türkçe'nin sadeleşmesi için şu ilkeleri kabul ve ilân etmişlerdir:

    1. Arapça ve Farsça gramer kurallarının kullanılmaması, bu kurallarla yapılan terkiplerin kaldırılması,
    2. Arapça ve Farsça kelimelerin Türkçe'de söylendikleri gibi yazılması,
    3.Başka Türk Lehçelerinden kelimeler alınmaması,
    4. İstanbul konuşması esas alınarak yeni bir yazı dilinin meydana getirilmesi,
    5.Dil ve edebiyatın doğu-batı taklitçiliğinden kurtarılması,

    Türk şair, yazar ve fikir adamları arasında kısa zamanda yayılan bu yeni lisan ve millî edebiyat anlayışı, bir edebiyat akımı halini almış ve devrin hemen bütün şair ve yazarları bu anlayışla eserler vermişlerdir. Bu dönemde sade dille eser veren şair ve yazarlardan bazıları şunlardır: Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Faruk Nafiz, Halit Fahri, Orhan Seyfi Yusuf Ziya Enis Behiç, Halide Edip, Yakup Kadri, Refik Halid, Reşat Nuri, Yahya Kemal; Türkçü hareketin içinde bulunmamakla beraber Mehmet Akif, Süleyman Nazif ve daha bir çok isim.

    Günümüz Türkçesi' nin sadeleşmesinde ve gelişmesinde Yeni Lisan Hareketi ilk devre, başlangıç devresi olarak düşünülürse, ikinci devresi de 1930'larda başlayan "Dil İnkılâbı" devresidir. Bu devrede Atatürk'ün öncülüğü ile Türkçe'ye devlet elî uzanmış, sadeleşme ve Türkçecilik bir "devlet politikası" haline getirilmiştir. 1928'de Lâtin Alfabesi'nin kabulü ve 1932'de Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nin ve 1936'da Türk Dil Kurumu'nun kuruluşu, Türkçe'nin sadeleştirilip zenginleştirilmesi yanında araştırılıp incelenmesini de sağlamıştır.
     

Sayfayı Paylaş