Divan şiirinde gazelin özellikleri nelerdir

Konusu 'Kısa Özet Bilgiler' forumundadır ve Demir tarafından 14 Ağustos 2014 başlatılmıştır.

  1. Demir

    Demir

    Katılım:
    2 Şubat 2013
    Mesajlar:
    4.574
    Divan şiirinde gazelin özellikleri

    Gazelin kelime anlamı ahu, ceylan ve kuru yapraktır. Güzellikten, aşktan, onun yüzünden çekilen acılardan, şaraptan, eğlenceden söz eden Divan Edebiyatı nazım şeklidir.

    1- Beyit sayısı 5 ile 15 arasında değişir. ama genelde bu sayı 5, 7, 9 beyittir.
    2- İlk beyit kendi arasında kafiyelidir. Gazelin kafiye düzeni (örgüsü) şöyledir; aa, ba, ca, da, ea, fa
    3- Gazelin ilk beytine matla(doğuş yeri) denir.
    4- Gazelin son beytine makta (bitiş, kesiliş yeri) denir.
    5- Şairin isminin geçtiği beyte taç beyit denir.
    6- Gazelin en güzel beytine beytü’l-gazel denir. Bu beyte Şah beyit de denir.
    7- Gazelde genelde anlam bütünlüğü aranmaz, anlam beyitte tamamlanır.
    8- Bir gazelin bütününde aynı konu işleniyorsa, böyle gazellere yek-ahenk gazel denir.
    9- Bütün bir şiirin aynı söyleyiş güzelliğine sahip olduğu gazellere yek-âvâz gazel denir.
    10- Divan edebiyatı şairleri bütün maharetlerini gazelde ortaya koyarlar. Büyük şair olmanın en büyük ölçütü gazellerdir.
    11- Gazelde konu aşk, şarap, güzellik ve aşkın ıstırabıdır.
    12- Bazı gazellerin matladan sonra gelen beyitlerinde mısralar ortalarından bölünebilir. Bu durumda gazele iç kafiye hakimdir. Böyle gazellere musammat gazel denir.
    13- Aruz vezniyle yazılır.
    14- Fuzûlî, Bâkî, Nedim, Şeyh Galip, Taşlıcalı Yahya Bey vb. gazelin önemli isimleridir.

    Not: Çağdaş edebiyatımızda Yahya Kemâl gazel nazım şeklini yeni bir anlayışla denemiştir.